671

Pertarito
digilander.libero.it

morre Grimoaldo, sucédeo o seu fillo Garibaldo, pero Pertarito volve do exilio para ser rei. Impón definitivamente o catolicismo, inda que non recoñece a autoridade do bispo de Roma.

batalla dos ‘dous ríos’, na que Ecgfrith de Northumbria e Beornhaeth derrotan os pictos baixo Drest VI mac Donnel cerca da illa de Moncreiffe (Perth, Escocia); os pictos son feitos servos baixo a tutela de Brude mac Bili.

novembro: Yijing, monxe chinés budista, viaxa en barco desde Guangzhou e visita a capital de Srivijava, onde está seis meses estudando a gramática do sánscrito e a linguaxe ‘malay’.

Silla controla a capital do antigo reino de Baekje, Sabi, que estaba baixo control Tang.

os musulmáns franquean o río Oxus (Amur-Daria) e conquistan Bujara.

50000 familias árabes de Mesopotamia son reasentadas en Merv, o que permite aliviar tensións na súa lugar de orixe e reforzar a dominación musulmá en Persia.

Lupus I, duque de Aquitania e Basconia en rebeldía contra o patricio de Tolosa Félix.

667

Canterbury, c. 700
www.johnhenryclay.co.uk

Mu’awiyya lanza ataques concertados contra os bizantinos en Africa, Sicilia e o leste.

Grimoaldo ordena a destrución de Oderzo; a poboación ten que fuxir a Heraclea.

o duque Romualdo ocupa numerosos territorios imperiais no sur de Italia.

abril-maio: Tenji, traslada a capital do imperio xaponés a Ōtsu, cerca do lago Biwa.

Javanshir, rei do Cáucaso, rebélase contra os musulmáns pero é derrotado.

Wighard, arcebispo de Canterbury, morre da peste na viaxe de volta da súa consagración a Roma.

Thomas II, sucede a Petros como patriarca de Constantinopla.

666

Emerita Augusta, maqueta
es.wikipedia.org

Constante II concede a Maurus, bispo de Ravenna, o privilexio da “autocefalia” (o seu arcebispo pode ser elixido por tres dos seus sufragáneos sen ter que viaxar a Roma); isto supón a ruptura con Roma, coa que a sé de Ravenna nunca tivera grandes diferenzas, incluso durante o episodio dos ‘tres capítulos’.

concilio de Emerita: recomendación aos presbíteros que procurasen “recitar ante o altar durante a misa os nomes daqueles que tiveran construído basílicas ou teñan traído ou traian algo a estas santas igrexas” (xeito de estimular as doazóns da aristocracia local, acostumada aos mecanismos de everxetismo clásico).

un dos índices que marcan o paso da romanidade á tardoantigüídade é a substitución do everxetismo clásico romano e pagán pola caridade cristiá. O pobre cobra un papel fundamental nos dous modelos caritativos, non coma suxeito, mais coma lucrativo obxecto da caridade. No baleiro que se crea coa desaparición do aparato administrativo estatal imperial romano xorden os bispos coma figuras que socorren aos realmente pobres e necesitados.

setembro, 4: eclipse de sol total en Hispania.

Lupus de Friuli rebélase contra Grimoaldo I con aliados avaros, pero o rei toma e devasta Friuli e persegue ao fillo de Lupus, Amefrito e mátao nunha batalla no castelo de Nimis. Grimoaldo nomea a Wechtar como novo duque de Friuli.

Wilfrid naufraga de volta a Britannia en Sussex. Cando finalmente pode chegar a Northumbria, atópase que fora deposto e é obrigado a retirarse a Ripon.

663

panoplia dun guerreiro picto
louespiritucelta.blogspot.com

Constante II ataca Benevento aproveitando que Grimoaldo I está a combater contra forzas francas procedentes de Neustria. Desembarca en Tarento e asedia Lucera e a propia Benevento. Toma Brindisi, coa axuda da horda búlgara de Alcek, que logo recibe autorización imperial para asentarse na zona de Ravenna.

sen embargo, Grimoaldo intervén e Constante debe renunciar a Benevento; marcha cara Neapolis pero é derrotado no camiño polo conde de Capua Mitola.

maio, 8: batalla de Forino, na que os bizantinos (unha columna diferente á do emperador, baixo Saburrus) volven ser derrotados polos lombardos baixo Romualdo I.

xuño, 5: o palacio Daming pasa a ser a residencia oficial de Gaozong.

xullo, 5: Constante II visita Roma durante doce días, onde é recibido por Vitaliano con grandes honores. O emperador queda decepcionado coa cidade, que atopa en estado de ruína, pero ordena quitar algúns adornos que quedan e mandalos a Constantinopla.

Constante II marcha novamente a Neapolis e logo a Siracusa, desde onde planea frear os musulmáns á propia Sicilia.

un monxe, de nome descoñecido, é o primeiro en chegar á cima do monte Fuji.

Oswiu de Northumbria invade territorio picto e establece a súa supremacía sobre os reinos de Fortriu, Fib, e posiblemente Circinn.

agosto, 27-28: batalla de Baekgang, na que as forzas de Baekje e os seus aliados xaponeses son derrotados (dirixidos por Abe no Hirafu) nunha batalla naval pola coalición de Silla e os chineses.

Silla esténdese sobre toda a península coreana, ocupando o antigo reino de Paikche e o sur de Goguryeo. Ao norte xorde Palhae, que escapa ao control de Silla e mantén relacións cos pobos ‘bárbaros’ do norte.

Wine, bispo de Winchester, volve trasladar a se episcopal a Dorchester.

662

mapa da progresiva extensión do califato 'umayyad'
en.wikipedia.org

Godeperto fai a guerra a seu irmán Pertarito, e busca a axuda de Grimoaldo, duque de Benevento, que ordena que o asasinen. O fillo de Godeperto, Raxinperto, escapa e Grimoaldo usurpa o trono. Pertarito é exiliado e busca refuxio en Gallia e Britannia. O novo rei cede o ducado de Benevento ao seu fillo Romualdo.

as tensións entre a nobreza de Neustria e Austrasia van en aumento; os de Neustria nomean a Childerico II, fillo de Clodoveo II e irmán menor de Clotario III, que reina baixo a tutela do mordomo de palacio Wulfoaldo.

os francos aproveitan as disensións entre os lombardos e invaden o norte de Italia pero son derrotados por Grimoaldo.

Swithelm de Essex é bautizado por Cedd na corte de Aethelwald de East Anglia, que actúa como promotor seu.

Ziyad ibn Abi Sufyan, xeneral e membro do clan umayyad, é nomeado gobernador das antigas provincias persas.

‘Uqba ibn Nāfi’ é nomeado xeneral de Africa por Mu’awiyya (Ifriqiya en árabe), que inda debe conquistar.

agosto, 13: Maximo Confesor, monxe bizantino e teólogo, morre no exilio en Lazica, na costa SE do mar Negro.

661

emperador Tenji de Xapón
debuxo de Ogura Hyakunin Isshu
es.wikipedia.org

Constante II instálase en Atenas.

algúns musulmáns, cansos da guerra, cren que a solución para conseguir a paz entre eles pasa por asasinar os dous ‘califas’.

xaneiro, 22: os khariditas conseguen atentar contra Ali, mentres reza en Kufa (morre o 24). Mu’awiyya é agora o único califa. Iníciase por tanto o ‘califato ummayad’.

os partidarios de Ali non aceptan a situación e resisten en Kufa arredor de Hasan ibn Ali e Husain ibn Ali, fillos de Ali, que resultan ser relixiosos amantes do estudo e cedo renuncian ao trono. Inda así, os seus partidarios persisten. Serán coñecidos como shiitas.

morre Eriberto I e Pertarito e Godeperto, fillos del, dividen o reino lombardo: un reside en Mediolanum e o outro en Ticinum. Godeperto forza unha alianza con Grimoaldo, duque de Benevento.

batalla de Posbury: Cenwalh de Wessex invade Dumnonia e derrota os britanos cerca de Crediton empurrándoos contra a costa.

Wulfhere de Mercia e o seu exército saquean os Berkshire Downs (ao sur do Támesis) e diríxense cara o sur para conquistar o Meonware e a illa de Wight.

Wulfhere nomea a Aethelwealh rei de Sussex e é bautizado en Mercia.

Mu’awiyya fai preso ao patriarca Giwarxis I ao negarse a pagar o tributo esixido; os cristiáns son perseguidos e algunhas igrexas destruídas.

a flota imperial xaponesa invade Kyūshū por orden da emperatriz Saimei. De camiño, a princesa Nukata compón un famoso poema en Nikitatsu na provincia de Iyo.

Saimei constrúe o palacio de Asakura en Kyūshū de árbores que sostiñan altares e morre dous meses máis tarde. A lenda di que por unha maldición dos deuses que habitaban os altares destruídos.

o emperador Tenji sube ao trono imperial xaponés logo da morte de Saimei e que envía un exército baixo Abe no Hirafu a Korea para axudar a Baekje, aliado xaponés.

Munmu, rei de Silla, en Korea.

Maximo Confesor é levado á capital e xulgado e sentenciado a serlle cortadas a lingua e a man dereita para evitar que volva opoñerse ao monotelismo.

656

Ali ibn Abi-Talib

febreiro, 1: morre Sixeberto III de Austrasia (25 anos), deixando un fillo menor, Dagoberto II (4 anos), pero Grimoaldo envíao en segredo a un mosteiro en Hibernia e afirma que Sixeberto designara sucesor ao seu propio fillo antes de que nacera Dagoberto. O novo rei é, por tanto, Childeberto III. Sen embargo, a nobreza non concorda e o mordomo de palacio e o seu fillo son pronto asasinados coa axuda de Clodoveo II de Neustria e o seu mordomo Ebroino, que volven unificar baixo un só rei todos os territorios francos.

xuño, 20: Utman morre asasinado en Madinat e resulta elixido novo califa Ali ibn Abi-Talib, un dos xenros de Muhammad. Ali traslada a capital a Kufa.

sen embargo, Aisha bint Abi Bark, unha viúva do profeta, encabeza a oposición imputando a Ali a responsabilidade do asasinato do seu predecesor. Gaña para a súa causa Mu’awiyya e iníciase unha guerra civil que detén os avances musulmáns en todos os frentes.

decembro, 1: inicio das sesións do X concilio de Toledo coa asistencia de 17 bispos (tres metropolitanos: Uxío II de Toledo, Frutuoso de Braga e Fuxitivo de Hispalis) máis outros cinco representados. Trátanse as penas polo quebrantamento do xuramento de lealdade ao rei por cregos e leigos; os altos prezos inxustificados polas vendas que fan sacerdotes de escravos cristiáns a xudeus.

tamén se tratan asuntos internos da igrexa como a retirada do bispo Potamio a un mosteiro e o testamento de Ricimero, bispo de Dumium. Este testamento establecera un número excesivo de legados xa que dera ‘demasiado’ aos pobres xa que ‘os pobres non teñen ningunha necesidade inminente’ por iso se declaran nulas as súas doazóns e manumisións.

decembro, 9: ‘batalla do camelo’, en Basra, na que vencen os partidarios de Ali. Detrás deste hai moitos integrantes da nobreza sasánida que logra recuperar a súa influencia; polo tanto, subxace unha loita entre os antigos persas e o núcleo duro musulmán.  Morren 10000 persoas e as dúas partes sofren baixas moi importantes.

Oswiu de Northumbria invade Pengwern e mata a Cynddylan en batalla cerca do río Trent. O seu irmán Morfael e os restos da familia real foxen a Glastening (Wessex).

Oethelwald de Deira é feito abdicar por Oswiu, tío seu, por ter desertado na batalla de Winwaed, e reemprazado por Alhfrith, fillo de Oswiu.

morre Abdullah ibn Sa’ad, gobernador de Exipto.

Saimei de Xapón constrúe un novo palacio en Asuka (prefectura Nara) chamado o ‘canal dos tolos’ pola inxente cantidade xente e recursos desperdiciados na súa construción.

Li Xian, sétimo fillo de Gaozong é designado príncipe herdeiro.

643

edictum rothari
www.lookandlearn.com

Huien Tsang, peregrino chinés, chega a India, onde o rei Harsha organiza no seu honor una gran asemblea na capital Kannauj, presidida por unha imaxe de Buda á que acoden reis veciños, bramáns, xainistas e monxes budistas. Pronúncianse discursos, fanse ofrendas a Buda e Harsa distribúe unha parte do tesouro real.

Leuthario, duque dos alamanos, ordena o asasinato de Otto, protector de Sixeberto III e mordomo de palacio, e allana o camiño para que Grimoaldo o Vello sexa o novo mordomo en Austrasia. Grimoaldo tamén recibe o apoio do bispo Cuniperto e fai valer o carácter hereditario do cargo tal e como establecera Clotario II.

Constante II recoñece a Theodoro Rshtuni como rei de Armenia logo da súa vitoriosa campaña contra os musulmáns; noméao nakharar do exército armenio.

Mauricio, comandante bizantino de Roma, proclámase dux de Roma e rebélase contra o exarca Isaac, declarándose independente de Constantinopla.

Cynegils de Wessex morre e é sucedido polo seu fillo Cenwalh, inda pagán, que casa coa irmá de Penda de Mercia.

Peroz III, fillo de Yazdegerd III, último sasánida, refúxiase en territorio baixo control da dinastía Tang.

os musulmáns avanzan en Africa cara o leste; asedian Tripoli, que cae logo dun mes.

‘Amr ibn al-‘As envía un destacamento a Sabratha, que axiña paga a jizya (imposto de capitación) correspondente. Sen embargo, Umar rexeita seguir avanzando e ordena a ‘Amr que regrese a Exipto. Os musulmáns xa controlan, sen embargo, a Tripolitana e a Cyrenaica.

Taizong ordena construír en Chang’an cuartos para aloxar os funcionarios que veñen render contas sobre os seus distritos. Cada un poderá dispor dos seus propios cuartos.

Taizong comisiona a Yan Liben para pintar no pavillón Lingyan os retratos en tamaño real de 24 funcionarios gobernamentais que conmemoren os seus servizos á dinastía Tang.

Clodoveo II casa con Balthilda, escrava anglo-saxona que cobra gran influencia.

Isfahan é refundada polos musulmáns, que avanzan en Media e Acerbaixán.

novembro, 22: Rothario promulga en Ticinum o edictum rothari, que codifica en latín as leis e usos lombardos.

641

moedas bizantinas do período de Constante II
www.tesorillo.com

Xoán IV condena o monotelismo nun concilio en Roma.

febreiro, 11: morre Heraclio de hidropisía aos 61 anos, sucedido polos seus fillos Constantino III Heraclio e Heracleonas, enfrontados.

Oswiu, príncipe de Bernicia, conquista Manau, territorio que cede a seu irmán Oswald de Northumbria.

maio, 25: morre Constantino III Heraclio, quizás de tuberculose, quizás envelenado por orden de Martina, segundo rumores. Constantino establecera a sucesión no seu fillo Constante II (once anos).

setembro, 14: a presión fai que Heracleonas (que morre pouco despois) teña que renunciar ao trono. O senado decreta a súa mutilación e a de súa nai, que son confinados en Rhodas. O novo basileus é Constante II, fillo de Constantino III Heraclio, con só once anos de idade, apoiado polo xeneral Valentinus.

Paulos II, patriarca de Constantinopla, en sucesión de Pyrrhos.

Penda de Mercia ataca a Oswald de Northumbria, usando o cristianismo deste como escusa. Oswald morre e seu irmán Oswiu faise coroar rei, consolidando a súa posición co casamento coa filla de Edwin. Tamén establece unha alianza con Penda, para neutralízalo, dándolle un fillo como refén e casando unha filla cun fillo del, ofrécelle tributo e recoñéceo como señor.

novembro, 8: ‘Amr ibn al-‘As toma Alexandría, logo de catorce meses de asedio; os musulmáns dominan Exipto.

unha lenda di que os libros da biblioteca de Alexandría foron postos aos pés de Umar, quen dixo: ‘se estes libros coinciden co Corán, son innecesarios; se están en desacordo con el, son perniciosos. En calquera caso, destruídeos.’ En realidade a biblioteca fora destruída polos cristiáns na súa loita contra o paganismo.

Xoán de Alexandría, colaborador na recompilación médica docente chamada XVI libros de Galeno, é un médico que vive na cidade e vive a toma árabe. Tamén se lle deben os resumos dos escritos pseudogalénicos: manuais na escola médica de Alexandría, onde brillan a inicios de século outros cristiáns coma Paulo de Exina e Aaron, cuxas obras exercen grande influencia na nacente ciencia árabe.

‘Amr ibn al-‘As constrúe Fustat, celme do actual Cairo, e que se constitúe como capital musulmá de Exipto.

Radulfo de Turinxia rebélase contra os francos. Sixeberto III con Grimoaldo, fillo maior de Pipino de Landen, e o duque Adalxisel pasan o Rhin e pese a éxitos iniciais o turinxio finalmente logra certa independencia dos francos.

morre Aega, mordomo de palacio en Neustria e Burgundia, e rexente con Nantechilda; e sucédeo Erchinoaldo, parente da nai de Dagoberto I.

Rothario conquista Genoa e todos os territorios bizantinos na parte baixa do val do Po.

morre Arechis I de Benevento e sucédeo Aiulfo I.

os eslavos destrúen Salona.

novembro, 17: morre Jomei en Xapón.

Bridei II morre e sucédeo seu irmán Talorc III como rei dos pictos.

Taizong instiga unha guerra civil no khaganato turco occidental ao apoiar a Isbara Yabghu Qaghan.

primeira expedición de Abdallah ibn Saad contra Nubia.