o tesouro de Alarico, unha lenda?

representación do soterramento de Alarico
no leito do río Busento
con parte dos seus tesouros

como escribiu Georges Duby, o tesouro dun soberano é a base do seu poder.

no verán de 410, logo de entrar en Roma e saqueala durante tres días, Alarico e as xentes que lideraba dirixíronse ao sur da 'bota' italiana para tratar de pasar a Africa. nom puido ser debido a azares mariñeiros e cando regresaban ao norte e estaban acampados en Cosenza morreu o lider godo. xa era outono.

un dos textos de Jordanes cóntanos que Alarico chegara a Calabria cun 'botín resultado das súas peripecias por toda Italia' (ibi ergo veniens Aralicus rex vesegothorum cum opibus totius Italiae quas in praeda diripuerat).

o certo é que Alarico xa participara na batalla de Frigidus en 394, que deixou a Teodosio I como único rexente do Imperio Romano. pouco despois desa batalla Alarico pasou a encabezar un 'exército' de godos que circulou constantemente por diversas partes do imperio, tanto na pars orientis como na pars occidentis.

paseáronse durante anos por Epiro, Illyricum, Tesalia, Atica, Peloponeso, Noricum, Pannonia e Italia. sitiaron Constantinopla, Atenas, Ravenna e finalmente tamén Roma. e como produto desas peripecias o tesouro que se foi acumulando debía ser inmenso.

e se nom o era os feitos convertéronse en lenda, perdura inda hoxe. seguindo as fontes literarias dispoñíbeis propoñemos aquí unha especie de itinerario e contabilidade do dito tesouro.

408, logo das batallas de Pollentia e Verona, onde Estilicón derrotou aos 'godos', estes pode que tiveran perdido algún carro con tesouros.

408, logo de sitiar Roma e das negociacións con Senado a cidade decide pagar:

- 5000 libras de ouro,

- 30000 libras de prata,

- 4000 vestidos de seda,

- 3000 peles tinguidas de púrpura,

- 3000 libras de pementa.

410, logo do terceiro sitio de Roma Alarico entra na cidade e lévase consigo inmensas riquezas produto do saqueo dos bens móbeis de moitas casas aristocráticas de Roma e tamén

- os tesouros do forum pacis, onde se depositaban moitos obxectos de valor de ouro e prata conseguidos logo das vitorias militares romanas; por exemplo o produto do saqueo do Templo de Xerusalem (o candelabro dos Sete Brazos, vasos sacros, a Arca da Alianza, a Mesa de Salomón, ...) tal e como aparece representado no arco de Tito.

410, Xordanes cóntanos que Alarico foi soterrado no leito do río Busento xunto con parte do tesouro acumulado ('Alaricum cun multis opibus obruunt')

414, Ataúlfo, novo líder godo casa en Narbona con Gala Placidia e como dote agasállaa con

- 50 mozos de gran beleza vestidos de seda con dúas bandeixas (missoria) cada un, unha con moedas de ouro e outra con pedras preciosas de valor incalculábel.

415, en Barcino Ataúlfo e os godos deben realizar pagamentos astronómicos para que os vándalos lles vendan racións de trigo para alimentarse eles e as súas familias.

507, Alarico II é derrotado e morto na batalla de Vouillé polos francos dirixidos por Clodoveo. o tesouro real, depositado en Tolosa, tamén e capturado e trasladado a Angouleme.

sen embargo, segundo Procopio, o tesouro estaba fragmentado e unha parte importante estaba a salvo en Caracasona. os francos sitian a cidade para capturalo pero Teodorico envía un exército para recuperalo e trasládao a Ravenna.

526, morre Teodorico e o seu sucesor Atanarico devolve o tesouro a Amalarico, fillo lexítimo de Alarico II. Amalarico reside en Narbona.

531, Childeberto I, rei franco, coa excusa de rescatar a súa irmá, casada con Amalarico e maltratada e vexada por el, ataca Narbona e Amalarico decide retirarse a Barcino. os francos apodéranse dunha nova parte do tesouro godo e lévano consigo na súa retirada a Gallia. no tesouro capturado por Childeberto había obxectos preciosos das igrexas:

- 60 cálices,

- 15 patenas,

- 20 cofres cheos de evanxeos e libros litúrxicos.

semella lóxico que outra parte do tesouro godo fose conservado por Teudis, sucesor de Amalarico e o acompañase durante o seu reinado.

durante un tempo Theudis e os seus sucesores como rex gothorum nom tiveron sede fixa ata que Toletum pasou a ocupar esa categoría. polo tanto o tesouro acompañaríaos e estaría en cidades como Hispalis, Emerita ou Corduba, onde sabe que residiron. ata chegar a Toletum, que foi capital a partir de Atanaxildo e Leovixildo.

584, a derrota dos suevos por parte de Leovixildo tamén debeu supor a captura do tesouro real suevo, que iría a engrosar o godo, en Toletum.

711, Musa ibn Nusayr conquista Toletum e captura tamén o tesouro godo. as fontes árabes contan que era inmenso e inda incluía os obxectos preciosos do forum pacis antes mencionados.

as fontes árabes tamén comunican que o botín foi trasladado a Damasco, capital do califato, onde se lle perde a pista e nunca se volve saber del.

FONTE PRINCIPAL: ARCE, Javier Alarico. la integración frustrada (365/370-410 aD), pp. 159-162

545

representación de Clotilde
commons.wikimedia.org
Nosa Señora de Corbeil, s. XII

Paulo é bispo de Emerita, médico e parte da comunidade grega asentada na cidade. Salvara a vida dunha aristócrata cunha cesárea e o seu marido, un dos senadores máis ricos de Lusitania, deixoulle as súas posesións ao morrer. Inda que a lei canónica establece que todo o herdado polos bispos pasa a ser propiedade eclesiástica, parece que Paulo gardouna para el.

Fidel, sobriño de Paulo, chega nun mercante a Hispania. Ao estar en Emerita, os comerciantes acuden en audiencia onde o bispo como é costume e Paulo descubre que Fidel é sobriño seu e acólleo de inmediato baixo a súa protección.

contradicindo novamente a lei canónica Paulo consagra a Fidel como sucesor e tenta que o clero acepte a súa decisión ameazando alienar as súas posesións da igrexa: Paulo pretende deixar as súas posesións directamente a Fidel, que unha vez morto este pasarían agora si á igrexa. Os outros bispos néganse de inicio pero aceptan cando Paulo busca alienar totalmente as súas propiedades da igrexa.

Fidel, ao morrer, deixa as súas riquezas á igrexa. O autor de vitas patrum emeritensium xustifica a Paulo dicindo que o seu proceder lle fora revelado polo propio ‘espírito santo’ (relevante sibi spiritu sancto).

Paulo exemplificaría a mala consideración que os arianos teñen dos católicos debido ás súas actividades contrarias aos cánones, pero tamén proba os lazos estreitos entre este e oeste que inda existían en Hispania no s. VI; tamén proba que un estranxeiro non ten problema para acceder a posicións destacadas en Hispania baixo os godos.

Narsés dirixe unha embaixada onde os herulos para conseguir soldados para as campañas imperiais en este e oeste.

Totila aséntase en Tivoli e planifica a reconquista do Latium.

morre Chrodechilda, viúva de Clodoveo I, nun mosteiro galo.

morre Triboniano, ‘o máis sabio do seu tempo’.

Persas e romanos asinan unha paz por cinco anos inda que Xustiniano debe pagar un tributo dunha tonelada de ouro; sen embargo, seguen a producirse intensos combates en Armenia.

outubro: Totila inicia un novo asedio de Roma.

Teodeberto I casa coa lombarda Wisigarda, co que tamén controla os Alpes orientais.

511

austrasia - wikipedia.org

Félix e Secundinus, cónsules.

Trasamundo (tamén inimigo de Teodorico) apoia a Xesaleico economicamente para que reemprenda a súa campaña en Hispania pero este é traizoado e abandonado polos seus partidarios en Barcino cando ía ser atacado polos ostrogodos ao mando de Ibbas. Tenta fuxir cara os burgundos pero é capturado e morto.

revoltas e enfrontamentos nas rúas de Antioquía entre partidarios do patriarca Flaviano II e o emperador Anastasius, monofisita.

agosto, 7: o emperador destitúe a Makedonios II como patriarca de Constantinopla e substitúeo por Thimotheos I, monofisita. Isto provoca tamén revoltas na capital, onde a residencia do prefecto do pretorio Marinos de Apamea é saqueada.

concilio en Orleáns convocado por Clodoveo ao que acoden bispos de toda Gallia. Regúlase o credo e a organización da igrexa no ámbito franco logo das novas anexións. Estréitanse vínculos entre monarquía e igrexa; o rei terá gran influencia á hora de nomear bispos.

o termo Gallia vai quedando en desuso: chaman Neustria (terra nova) aos últimos territorios conquistados, mentres os antigos denominaranse Austrasia (terra do leste). En Neustria distínguese a parte norte, propiamente franca, da parte sur, a que fora goda, onde os costumes romanos estaban moito máis enraizados. Esta parte conservou o nome romano de Aquitania.

Neustria e o norte de Austrasia seguirían dominadas polos francos salios, que adoptaron o latín como lingua, o mesmo que os burgundos; pola contra, alamanos e ripuarios conservaron a lingua xermánica.

Clodoveo reforza a súa posición coa axuda de Anastasius, que lle concede títulos oficiais romanos. En realidade, Constantinopla pretende contrarrestar a influencia de Teodorico. Clodoveo é católico inda que sexa ambicioso, traizoeiro, bárbaro, despótico e belicoso; Teodorico é ariano inda que leal, ilustrado e bo gobernante.

novembro, 11: morre Clodoveo (46). Divide os territorios entre os fillos seguindo o uso xermánico: Theuderico, primoxénito pero bastardo, reina en Remensis (Reims) e Metensis (Metz), onde habitan ripuarios e alamanos; Chlodomiro en Aurelianum (Orleáns), a parte central de Neustria; Childeberto en Parisiensis, a parte sur de Neustria; e Clotario Noviodunum (Soissons).

o reino burgundio segue en mans de Gundobado.

os reis apóianse nas cidades para recadar impostos, recrutar exércitos e manter a lei e o orde. O imposto sobre as terras faise cada vez menos relevante, como noutros reinos xermánicos. O representante real é o comes civitatis, que colabora co bispo. As cidades conservan a súa importancia e o rei mantén contacto viaxando e visitando permanentemente as diversas rexións que controla de xeito itinerante. Tamén van xurdindo residencias reais pouco a pouco. Polo tanto, non hai unha capital como tal.

Teodorico pon en circulación uns novos tremises de ouro de excelente peso e calidade para o pago do tributo dos visigodos, pronto imitados por burgundos e francos.

Amalarico reina baixo a rexencia de Teodorico; casa coa filla de Clodoveo.

en Arelate Cesarius funda as primeiras comunidades relixiosas femininas de occidente.

un monde chamado Euxipio escribe dunha comunidade no Monte Titano. Outro monxe que vive alí xa o denomina ‘San Marino’. É a primeira evidencia histórica da existencia da república.

509

representación de Fridolin en Bad-Säckingen
de.wikipedia.org

Inportunus, cónsul único.

Clodoveo teme que a derrota ante os godos lle fixera perder o apoio dos francos ripuarios, así que persuade a Chloderico, fillo de Sixeberto o Coxo, rei de Colonia, para que mate a seu pai nunha cacería, e logo denuncia o asasino, faino executar e reclama o trono. Máis tarde tamén acaba cos reis francos de Camerasensis (Cambrai) e Cenomanense (Le Mans), co que todos os territorios francos dependen xa del.

Ibbas segue recuperando cidades para os godos: Carcassona e Narbo. Expulsa a francos e burgundos de Septimania: unha pequena parte da costa mediterránea e Provenza así coñecida porque contaba con sete cidades principais, entre elas Narbo.

o monxe irlandés Fridolin funda unha serie de mosteiros na zona do Mosela.

508

Lutecia en 508
representación de Jean Baptiste Bourgignon d'Anville (1697-1782)
commons.wikipedia.org

Venantius e Celer, cónsules.

Clodoveo captura Tolosa e parte do thesaurus godo. Establece a súa corte en Lutecia e recibe o nomeamento de patricius por parte de Anastasius.

Teodorico I comprende que debe ser máis agresivo contra Clodoveo e asina unha alianza con Xesaleico e entre ambos preparan un exército godo unido para enfrontarse aos francos.

xuño, 24: data da reunión do exército godo, cuxos preparativos de campaña son encomendados a Liberius. O exército atravesa o territorio do bispo Severo cometendo desmáns, o que motiva a Teodorico a enviar ao bispo 1500 sólidos en concepto de reparación para os propietarios afectados. Unha vez asentado o exército o rei ordena que aos civís se lles restitúan os seus dereitos e obrigas conforme ao dereito romano.

Clodoveo non pode tomar Carcassona, onde estaba o resto do thesaurus godo, que é trasladado a Italia.

a flota bizantina ataca o sur de Italia, Tarento.

batalla de Netley: Cerdic de Sussex penetra en Britannia cun exército e derrota ao xefe britano Nudd-Lludd.

inverno: todos os ríos de Britannia están xeados durante máis de dous meses.

o xefe beréber Masuna titúlase ‘rei dos mauros e dos romanos’.

revolta Tölech (lago Balkash) contra os ávaros.

Gundobado asedia Arelate. Pero o exército godo conxunto ao mando de Ibbas fai que se retire.

507

Buda pequeno de Bamiyan
commons.wikipedia.org

Anastasius e Venantius, cónsules.

Clodoveo, xunto con francos do Rhenus baixo Chloderico, armoricanos e tamén continxentes galo-romanos da Auvernia ás ordes de Apollinaris, derrota os visigodos baixo Alarico II en Vouillé, nas proximidades do décimo miliario desde Pictavia.

Alarico II morre en combate, dise que atravesado pola espada do propio Clodoveo, pero o seu fillo Amalarico consegue fuxir cara Hispania. Os godos elixen a Xesaleico, bastardo do rei.

ante o avance dos francos e os burgundos, Xesaleico retírase cara o sur e refúxiase primeiro en Narbo e logo en Barcino. Clodoveo e Gundobado repártense áreas de influencia nos territorios godos en Gallia.

Clodoveo envía ao seu fillo Theuderico a capturar todo o territorio limítrofe cos burgundos ata Clermont-Ferrand, mentres el conquista Burdigala, onde pasa o inverno.

Anastasius ordena que unha flota bizantina composta por 100 naves ataque a costa sur de Italia.

Hermanafrido, rei turingo, casa con Amalaberga. É correxente con seus irmáns Baderico e Bertachar.

os alamanos usan cadaleitos e utensilios de madeira nos seus enterramentos.

ante a alarma que crean as depredacións eslavas e búlgaras en Thracia constrúese o denominado ‘muro de Anastasius’ dende o Mar Negro á Propontis.

Keitai, 26º emperador de Xapón.

eríxese o ‘Buda pequeno de Bamiyan’.

506

incipit dun manuscrito medieval que recolle
o Breviario de Alarico
de.wikipedia.org

Messala e Dagalaiphus, cónsules.

febreiro, 5: Alarico II reprime os partidarios dos francos pero isto fai que a tensión creza. Ante a acusación de que non se estaba a respectar o sistema legal tradicional o rei vese forzado a promulgar o chamado breviario de Alarico, que especifica o marco legal aplicable á poboación non goda. As fontes son, por unha banda, a lexislación romana (código de Teodosio) e, por outra, os escritos de xuristas romanos.

Petrus, un hispano que pretendía nomearse augustus en contra da crecente dominación goda, é axustizado. Os visigodos capturan Dertosa e a cabeza de Petrus é enviada a Caesaraugusta coma trofeo.

setembro, 1 (ata 511) : Casiodoro é nomeado quaestor palatii baixo Teodorico. Sen dúbida, apoia o réxime godo e este primeiro cargo obtívoo logo dun panexírico do propio Teodorico.

setembro, 10: o clero católico reúnese en Agde, no I concilio xeral do reino godo de Tolosa, baixo a presidencia de Cesarius de Arelate.

cada cristián debe comungar tres veces ao ano cando menos: Nadal, Pascua e Pentecostés.

establécense medidas restritivas na relación entre xudeus e cristiáns coa finalidade de evitar que moitos se convertan por conveniencia, e outros sigan atraendo cristiáns á súa fe. O canon 34 require oito meses de catecumenado para comprobar que o xudeu renuncia definitivamente ás súas antigas prácticas. O 40 prohibe aos sacerdotes e leigos cristiáns comer cos xudeus, algo moi frecuente durante o sabbath.

prohíbense os mosteiros onde conviven homes e mulleres.

o asasinato de escravos castígase con dous anos de excomungación.

as dioceses católicas de Gallia baixo os godos adoptan un estrutura unitaria, independente do resto do territorio.

Cesarius de Arelate pacta con Alarico. Aproveita o acoso franco para intentar recuperar influencia. Promete o seu apoio a cambio de que o rei free coa súa lexislación civil a influenza xudía e a súa crecente captación de membros.

Teodorico trata de mediar entre Clodoveo e Alarico II aproveitando as relacións que mantiña con ambos: Alarico II estaba casado coa filla de Teodorico, e éste estaba casado cunha irmá de Clodoveo. Non obstante, as negociacións fracasan: Clodoveo quería guerra.

Clodoveo derrota por segunda vez, e definitivamente, os alamanes en Tolbiacum; os que sobreviven acóllense con Teodorico e os ostrogodos.

Anastasius prosegue consolidando posicións en Mesopotamia: reforza e mellora as fortificacións en Batnae, Edessa e Amida.

cálculos do astrónomo Varaja Mijira no seu libro paῆncha siddhᾱntikᾱ.

enfrontamentos en Dacia entre continxentes controlados polos ostrogodos e outros controlados por Constantinopla.

500

arte-historia.com
interior de Apolinar o Novo

Patricius e Hypatius, cónsules.

batalla de Mons Badonicus: “os romanos” (unha coalición de britanos e celtas) vencen os anglosaxóns, contendo a penetración destes ás zonas interiores de Britannia. O ano é aproximado e o lugar pode ser a zona de Bath. O líder xermano podería ser Aelle de Sussex ou Cerdic de Wessex; o lider romano, segundo lendas posteriores, sería o que daría lugar á lenda de Artús.

Britannia estaría xa dividida en sete reinos (heptarquía).

ao parecer, un grupo de emigrantes escotos parte de Dál Riata (norte de Hibernia), conducidos por Fergus Mor, e aséntase nas costas occidentais de Caledonia, que tamén se considera parte do reino, polo que é coñecido tamén como Dál Riata. Non sendo os primeiros escotos no lugar si son os primeiros que logran unha organización alén do simplemente tribal. A existencia histórica de Mor é cuestionable (Anais de Tigernach)

o reino de Munster en Hibernia pasara xa o seu período de maior apoxeo e agora divídese en dúas partes (Desmond, norte e Thomond, sur) gobernadas por dúas ramas da familia real de Munster (os Eoghan Mor): os MacCarthy en Desmond e os O'Brien en Thomond.

constrúese o monumento coñecido como “pedras de Ale” en Suecia.

o imperio chinés está gobernado pola dinastía Qi. Ao norte, o reino bárbaro de Wei fai de protección frontes aos ataques de varios pobos, especialmente os Yuan-Yuan. Ao sur o imperio chinés apoia ao reino Fu-nan coa esperanza de que domine o reino de Shampa, pero os intentos resultan infrutuosos.

Xuan Wu Di, novo emperador do norte.

aparecen os primeiros teóricos da literatura: Liu Xie escribe o Dragón cravado no corazón da literatura, onde combate o preciosismo e defende que o obxectivo da literatura é describir situacións e sentimentos reais, á vez que proporciona criterios “obxectivos” para xulgar unha obra.

en Roma, e outros lados, xa non hai necesidade de esconderse e cesan de producirse máis enterramentos en catacumbas.

Trasamundo casa con Amalafrida, irmá viúva de Teodorico, que aporta unha gran dote e unha tropa goda de elite de 5000 homes.

mercadores árabes establécense no norte de Etiopía.

Persia e India están conmocionadas polos hunos, se ben Khavad está facéndose co control do imperio grazas á axuda dos propios hunos.

os cristiáns de Persia, Armenia e o reino árabe de Hira adoptan o nestorianismo. Os nestorianos difunden novamente a cultura grega a Persia, antes erradicada polos sasánidas.

aparece o mazdeísmo, creado por Mazdak, que propón unha doutrina semellante ao maniqueísmo, un modo de vida ascético e comunista. Denuncia os intereses da nobreza e o poderío dos sacerdotes, co que se gañou a animadversión de ambos sectores.

o declive huno en occidente tamén permite a expansión dos eslavos, que asimilan parte dos invasores asiáticos e deixan de ser os campesiños dóciles que foran baixo os cimerios, sármatas, godos e hunos. Mudan en guerreiros, pero sen deixar as prácticas campesiñas. Mentres os xermanos só eran guerreiros e escravizaban os traballadores dos territorios conquistados, os eslavos conquistan un territorio e forman familias, labran a terra e absorben os nativos.

colonizan lentamente o territorio dende os Balcáns ata as actuais Rusia e Ucraína, e a poboación desas zonas “eslavízase” completamente.

ocupan territorios xunto ao Danubio e son a nova ameaza bárbara para a pars orientis.

o clima, relativamente estable e favorable desde 300, empeza a cambiar no este do Mediterráneo cara circunstancias máis desfavorables. É un cambio gradual que cubre case un século. Secan as fontes e son cubertas por dunas de area.

este cambio produce un desastre económico, xa que o sistema se basea na agricultura, que comeza a colapsar en áreas que dependían da auga: as chuvias decrecen e o aumento de anos de seca leva ao empobrecemento das terras, a fame e o abandono de terras. A poboación volve a unha economía que se basea máis no pastoreo. Este proceso afecta primeiro e máis directamente aos grandes asentamentos. Os anos prolongados de seca e os factores políticos producen cambios que terminan por causar o abandono final de moitos asentamentos.

nunha carta a un tal Xerome de Elusa, amigo seu, Procopio de Cesarea describe como as raíces das viñas están expostas ao aire por culpa dunha combinación de seca e ventos inclementes en Gaza.

Roma non forma parte do imperio pero os seus habitantes seguen a denominarse romanos. Constantinopla é a nova Roma, o latín é a lingua administrativa inda que o poboación fala grego e as institucións eran as tradicionais, modificadas pola adopción do cristianismo como relixión oficial.

a polémica máis importante á que sen enfronta Anastasius é a pugna entre catolicismo e monofisismo. Exipto e Asia Menor, liderados polos patriarcas de Alexandría e Antioquía, mudaron monofisitas para oporse ao patriarca de Constantinopla, e na capital o clero estaba dividido. Desde un punto de vista político, o dilema era que apoiar o monofisismo supuña conseguir a lealdade das provincias, pero tamén a ruptura con occidente (totalmente católico) e, por conseguinte, cerraba as portas a unha posible reconstrución do Imperio; por outra parte, apoiar o catolicismo podía facilitar que a poboación occidental se puxera de parte dos exércitos imperiais se lograban ocupar un territorio, pero a costa de perigosas tensións internas. Esta alternativa non era moi prometedora, pois tamén estaba a rivalidade entre o papa de Roma e o patriarca de Alexandría, rivalidade que non se resolvía inda que ambas igrexas aceptaran a doutrina católica. Tal vez por iso Anastasius se decantou polo monofisismo.

alguén, no norte de Italia, escribe o codex argenteus, unha versión da Biblia traducida ao godo por Wulfila.

a polémica sobre as diferenzas teolóxicas vese multiplicada por un fenómeno sociolóxico: en Constantinopla popularizáranse as carreiras de carros. Ao inicio había dous equipos, que se distinguían polas cores das súas traxes: os vermellos e os brancos, pero a medida que se popularizaban máis creáronse dous equipos máis: os azuis e os verdes, que finalmente foron maioritarios e eclipsaron os outros dous. Pero a rivalidade medrou tanto que se estendeu á política e á relixión; os azuis eran católicos e os verdes monofisitas.

cando Anastasius apoia o monofisismo atopa media cidade descontenta, provocando motíns e disturbios, cada vez máis frecuentes.

os xudeus redactaron a Guemará babilónica, comentarios á Mishná que deron lugar a unha segunda versión do Talmud, polo que se distingue entre o Talmud de Xerusalem e o de Babilonia; este último o máis difundido e o que ten desempeñado un papel principal na teoloxía xudía.

francos e burgundos libran unha batalla en Aedunense: Gundobado, sen saber do pacto segredo, contaba con reforzos de seu irmán Godexiselo pero estes non chegan e é derrotado. Gundobado consegue fuxir e chegar a Avignon. Mentres Clodoveo toma Lugdunum e Vienne. Tropas de Teodorico móvense cara a Provenza para conter a Clodoveo.

onde e refuxia e consegue que Clodoveo acceda a recoñecelo rei a cambio de pagarlle tributos.

Gundobado, presionado polo acercamento dos bispos a Clodoveo, tamén se fai católico xunto co seu fillo Sexismundo. Pasan a gobernar xuntos.

Gundobado derrota a Godexiselo, que é axustizado.

Clodoveo lexisla (lei sálica: un artigo nega que as mulleres poidan herdar terras, con repercusións na historia posterior de Europa).

Bieito de Nursia, mozo da aristocracia, decide abandonar Roma, onde estudara retórica, filosofía e dereito, para retirarse ao deserto de Subiaco, en Italia, onde o monxe Román, lle impón os hábitos monásticos.

chega a Roma a vivir Dionisio Exiguo. Alí, como membro educado da curia romana, traduce do grego ao latín 401 canons eclesiásticos, incluíndo os canons apostólicos e os decretos dos concilios de Nicea, Constantinopla, Chalcedonia e Sardis, e tamén unha colección das decretais dos papas dende Siricius ata Anastasius II. Estas coleccións tiveron grande autoridade no oeste e inda guían as administracións eclesiásticas. Dionisio tamén escribe un tratado de matemáticas elementais. Beda e Félix fixeron del abade inda que Casiodoro, amigo seu, di nas Institutiones que todavía era monxe ao final da súa vida.

Fulxencio de Ruspe, de visita en Roma, di: “que marabillosa debe ter sido a Xerusalem do ceo, cando esta cidade terreal brilla como o fai.” A vida de Roma non sufre gran alteración: o senado reúnese regularmente e as grandes familias aristocráticas manteñen en todo o seu estatus e as súas enormes propiedades; celébranse os xogos no circo; o grao segue a ser distribuído coma sempre; florecen as escolas e hai unha brillante vida cultural e social.

en Ravenna construción do baptisterio ariano e de Apolinar o Novo.

setembro, fin: Teodorico I abandona Ravenna e chega a Roma, onde entra triunfalmente. Publica o edictum theodorici regis, tratando de impor a lei romana a todos os seus súbditos, independentemente da súa orixe étnica. Restaura a organización política e administrativa da cidade (senado, prefecto da cidade, gobernadores provinciais, e curias municipais).

o edictum theodorici regis era incluído pola maioría de autores dentro do dereito ostrogodo, inda que algúns din que sería visigodo. Consta dun prólogo, 155 capítulos e epílogo e contén disposicións tomadas do dereito romano tardoantiguo (códigos gregoriano, hermoxeniano e teodosiano).

xunto con outras leis da época xa se distancia do principio de personalidade e se aproxima ao de territorialidade en canto á súa aplicación, xa que debía ser observado tanto por “romanos” como “bárbaros”. Trata de regular problemas territoriais nos lugares onde conviven romanos e bárbaros e hai problemas de asentamento.

hai teorías distintas sobre a súa autoría. Ata 1953 supúñase que era obra de Teodorico pero a partir de aí italianos coma Piero Rasi e Giulio Vismara identifican ao rei coma Teodorico II. Álvaro d’Ors supón que é obra dun gobernador ou prefecto do pretorio das Galias durante Teodorico II; quizás Magno de Narbo, de quen se sabe que dictou normas xurídicas aos godos (segundo Sidonio) e inda que contén costumes xermánicos, está fondamente xermanizado.

expansión das culturas de Perú.

enorme erupción do volcán Barú (Centroamérica).

fundación de Uxmal, cidade maia.