732

batalla de Poitiers
tabla de Charles de Steuben, 1837
www.fr.wikipedia.org

marzo, 2: Abd al-Rahman emprende unha expedición contra os francos; parte de Pampilona, pasa Roncesvalles, derrota a Eudes en Burdigalia e logo segue cara o norte.

verán:  Eudes diríxese a Reims para advertir a Carlos Martelo e solicitar o seu apoio contra os invasores. Reúnense en París e Carlos promulga un bando para organizar un exército, que inclúe austrasianos, neustrios e burgundos. Mentres, os musulmáns fanse con moitas cidades ao seu paso e diríxense a Poitiers.

xuño, 26: Venus oculta a Xúpiter.

setembro: Carlos dirixe o seu exército a Orleans e cruza o Loira, probablemente acompañado por Eudes e as tropas que lle quedan. Acampa cerca de Tours, ao suroeste da fortaleza de Ballan-Miré, para protexer a abadía de Martiño. Derrota avanzadas musulmás e fainas retroceder. Abd al-Rahman fixa a súa posición no río Vienne.

outubro: os francos cruzan o río Vienne e establecen un campo na mansio romana abandonada de ‘Vieux-Poitiers’, quizás usando o teatro romano e as súas torres como fortificacións. Carlos forma unha posición defensiva que intercepta a vía romana e rexeita ataques musulmás durante sete días.

outubro, 18/25: as forzas de Carlos derrotan un enorme exército comandado por Abd al-Rahman, nas proximidades de Poitiers. As cargas dos musulmáns fracasan unha e outra vez contra as liñas francas, Abd al-Rahman morre en combate, cae a noite e ao amencer os francos comproban a retirada musulmá.

os musulmás retíranse en dous continxentes, un ata Septimania e outro retrocede cara al-Andalus a través de Roncesvalles. Eudes persegue os vencidos antes de regresar a Burdigalia. Carlos retírase a territorio franco por Orleans e Auxerre, promovendo novos homes para bispados chave.

Abd al-Malik ibn Katan al-Fihri é novo wali de al-Andalus.

unha forza musulmá chega ata o Ródano.

dúas consecuencias desta vitoria de Carlos Martel son o seu alcume (carolus martellum), e a submisión de Eudes de Aquitania, aparte de frenar definitivamente a expansión musulmá en Gallia.

na parte central da illa de Java desenvólvese un estado baixo o rei Sanjava.

formulario de Marculfo.

Constantino, fillo de León III, casa cunha princesa xázara, que recibe o nome de Irene.

León III impón a xurisdicción do patriarca sobre os territorios de Sicilia, Calabria e o Ilírico.

Egbert, irmán do rei Eadberht de Northumbria, nomeado arcebispo de Eboracum, logo de viaxar a Roma.

Bonifacio, arcebispo, obtén do bispo de Roma a autorización de nomear bispos nos novos territorios que ‘evanxeliza’ en Xermania.

Theudebald, duque alamano, por odio a Carlos Martel, depón ao bispo Heddo e confínao no mosteiro de Reichenau.

802

representación de Irene
mosaico en Hagia Sophia

Afonso II de Asturias é derrocado por uns conspiradores e encerrado nun mosteiro, pero pouco despois os seus partidarios logran devolverlle a coroa.

al-Hakam I non acaba de dominar o seu territorio. Despois de resolta a rebelión de seus tíos,  rebélase en Zaragoza Musá ibn Fortún, dunha influínte familia de muladíes (os banú Qasí, de Cassius, un comes godo do val do Ebro convertido ao islam logo da conquista para conservar os seus ben; banú Qasí significa "fijos de Cassius"). Musá ibn Fortún é neto e axudara a Hisam I nas loitas posteriores á morte de Abd al-Rahmán I. Casou coa viúva de Eneko Ximénez, un caudillo vasco, e seu irmán, Mutarrif ibn Musá, fora gobernador de Pamplona, a cidade máis importante de Navarra, onde morreu dous anos antes de ser tomada polos francos. O gobernador de Huesca, Amrús ibn Yúsuf, logrou, no sen grande traballo, someter a Musá, que morreu ese mesmo ano.

escríbese o dereito consuetudinario saxón.

Offa impuxera como rei Wessex a Beorhtric, expulsando a Egbert outro membro da familia real, que buscara refuxio entre os e servira a Carlomagno durante os tres últimos anos. Beorhtric morre e Egbert regresa rapidamente á súa terra, onde, como único membro da casa real, foi proclamado rei. A morte de Beorhtric tamén permitiu a León III desfacer o que anos antes se vira obrigado a facer: o arcebispado de Lichfield, en Mercia, é abolido e Canterbury volve ser cabeza da igrexa en Inglaterra.

Irene planea reconstruír a unidade do antigo imperio romano cunha voda con Carlomagno. Inícianse negociacións, pero os militares, dende sempre opostos a Irene, consideran que a reacción adecuada ante a usurpación do título imperial por parte do franco non era una voda senón unha guerra. Por iso as negociacións interrómpense cando unha conspiración de xenerais ben organizada secuestra a Irene e reclúea nun convento na illa de Lesbos, e é nomeado emperador o seu tesoureiro co nome de Nicéforo I, que inicialmente ten que compracer os militares e declarar a guerra a Carlomagno, inda que fai o posible para finalizar o tema canto antes. non é difícil porque Carlomagno tampouco tiña interese na guerra.

en Asia, Jayavarman II é rei do Chen-la das augas, anexiona a outra metade do reino e instálase en Mahendraparvata. Instaura o culto a Devarajá, deus-rei, amo e creador do país.