Argimundus: rebelde suevo?

malalanahistoria.wordpress.com

extracto da Crónica do Biclarense

14 Iohan. Bicl. Chron. a. 590.3: Reccaredo ergo orthodoxo quieta pace regnante domesticae insidiae praetendeuntur. nam quidam ex cubiculo eius, etiam prouinciae dux nomine Argimundus aduersus Reccaredum regem tyrannidem assumere cupiens, ita ut, si posset, eum et regno priuaret et uita. sed nefandi eius consilii detecta machinatione comprehensus et in uinculis ferreis redactus habita discussione socii eius impiam machinationem confessi condigna sunt ultione interfecti. ipse autem Argimundus, qui regnum assumere cupiebat primum verberibus interrogatus, deinde turpiter decaluatus, post haec dextra amputata exemplum omnibus in Toletana urbe asino sedens pompizando dedit et docuit famulos dominis non esse superbos

Argimundus

ex cubiculo eius – destacado membro da Aula Rexia de Recaredo

etiam prouinciae dux – duque provincial

machinatione – autor dunha conspiración

tyrannidem assumere cupiens, ita ut, si posset, eum et regno priuaret uita – apoderarse do reino e acabar coa vida do rei

maiestas – delito de lesa maxestade

a incorporación de Callaecia foi un asunto grave para os godos; solucionado en varias etapas:

- UN, de bloqueo da expansión territorial sueva que finaliza coa submisión e conquista do reino (anos 573-585);

- DOUS, de conquista con Leovixildo, dende 585 (conquista do reino suevo) a 589 (III Concilio de Toledo), de relativo éxito no militar e fracaso rotundo no relixioso coa conversión á morte do rei.

- TRES, de sometemento militar, dende Recaredo (586-601) a, cando menos, Sisebuto (612-621) e Suintila (621-631); cunha posible consolidación de vínculos familiares entre as nobrezas sueva e goda.

- e CATRO, de reorganización provincial durante Recesvinto (653-672) e Wamba (672-680), na que, aparte de diminuír o antigo dominio territorial suevo, ocupan cargos militares aristócratas godos con lazos de sangue coa corte toledana.

a numismática confirma campañas militares na rexión durante os reinados de Leovixildo (BRACARA, PORTOCALE), Recaredo (CALABACIA, PINCIA, TORNIO, BERGANCIA), Witerico (TUDE), Sisebuto (LVCVS) e Suintila (LVCVS); é dicir, durante o primeiro terzo do s. VII. A partir de Sisenando (631-636) non hai máis novas de acuñacións de tipo triunfal na zona.

Argi – mundus

o tema -mundus aparece na toponimia derivada de antropónimos xermanos, en confusión cultista co tema de orixe latina “munde/monte”. Semella privativo da Callaecia, sendo excepcional no resto de Hispania, excepción feita de Tarraconensis e tamén en Septimania (xa en Gallia). Certamente, non toda esta toponimia se remonta aos ss. VI-VII; boa parte dela sería plenamente medieval.

Freitemunde, Estremondo, San Jamonde e variantes: toponimia cun elemento secundario derivado dun posesor xermánico (Aldemunde, Baamonde, Bermún, Camonde, Castramonde, Gallamonde, Racamonde, Sesmonde, ...).

tamén na onomástica real sueva, onde se documentan casos: Requimundus, Remismundus, Veremundus, e Theodemundus.

tamén exemplos no estamento relixioso: Onemundus (bispo de Salamanca), Tructemundus de Elbora e Commundus, titular da sé egiditana, cátedras todas elas próximas a Callaecia o nalgún momento pertencentes ao reino suevo e á diocese metropolitana de Bracara.

o tema arge-/argi- (<germ. *harjia, 'exército'), inda que menos frecuente, pero do mesmo modo máis habitual na área occidental da península, atópase documentado nos nomes de dous bispos de Porto (Argionitus e Argebertus) e nun dos titulares da sede de Egitania (Argesindus). Quizá tamén o rei Ariamiro (559-566).

fóra destes casos, o tema arge-/argi- atopámolo outra volta no xa citado Argemundus, rebelde contra Wamba en Narbo, en dous Argibadus (un, bispo de Narbo e outro de Iliberris). Tamén en tres nomes documentados en varias pizarras da provincia de Salamanca: Argefredus, Argeredus e Argivindus.

a conclusión parece obvia: Argimundus ten un nome con compoñentes ben representados na onomástica sueva ou da zona limítrofe cos suevos, pero que son, sen embargo, pouco habituais na onomástica goda. Deste modo, o mapa de distribución desta onomástica apoia a idea de que o duque Argimundus debeu ter unha orixe sueva. Ademais, se temos en conta que o radical –mundus era usual na onomástica real sueva e case descoñecido na dos reis godos, así como que o dux era membro do officium palatinum, é moi probable que Argimundus pertencera á liña do rei Miro e que desempeñara o alto cargo de dux prouinciae Gallaeciae durante o reinado de Leoxigildo e/ou Recaredo, quizá como recompensa por ter formado parte dese sector da nobreza sueva que apoiou a Leovixildo na súa campaña de submisión do reino suevo. É máis, é probable que Argimundus fora un dos duques que sufocaron a revolta de Malaricus en 585 cuxos nomes Xoán de Biclaro preferiu manter no anonimato. E esta sospeita en relación da orixe sueva de Argimundus faise inda máis firme se temos en conta que, a pesar de ser un membro destacado da Aula Rexia, Argimundus non se atopa entre os nobres godos que abxuraron do arianismo no III Concilio de Toletum, circunstancia que induce a pensar que se trataba dun católico.

as moedas atopadas no sur de Callaecia e acuñadas en Totela, Calabacia, Bergancia, Pincia, Tornio, Tude e Luco terían a ver coas vitorias militares nas campañas represivas contra a rebelión aristocrática dirixida polo dux Argimundus.

considerando os feitos aquí expostos, tanto certos (dux prouinciae, membro do cubiculum, acuñacións monetarias galaicas, ocultacións de tesouros en Callaecia e zonas limítrofes, provincia non pacificada na súa totalidade) como hipotéticos (orixe sueva de Argimundus, partidario de Leovixildo, quizás emparentado coa dinastía derrocada), parece lóxico concluír que debeu ser tamén en Callaecia onde Argimundus se alza en rebeldía contra Recaredo.

o tráxico final de Argimundus, exposto á ira do populacho da regia sedes, é a proba definitiva de que a súa rebelión non foi unha simple conspiración de palacio, mais unha auténtica sublevación que tivo como escenario unha das provincias do reino. Unha rebelión en toda regra que fixo necesaria unha campaña militar e un desfile triunfal que servira de escarmento aos rebeldes tanto como aviso para futuros conspiradores.

é posible que Argimundus quedara a cargo de Callaecia co mandato expreso de pacificala, pois, aparte do seu cargo de cubicularius, era tamén dux prouinciae e que a rebelión tivera lugar ao inicio do reinado de Recaredo, pouco despois da reunión do III Concilio de Toletum (a. 589). Neste sentido, e inda que por desgraza resulte imposible determinar este extremo, a intención de Argimundus podería non ter sido a usurpación do trono toledano senón a restauración do reino suevo, territorio onde debía ter os seus principais apoios (inda que puideron darse as dúas opcións de forma consecutiva), de aí a omisión do lugar onde tivo lugar a rebelión por parte de Xoán de Biclaro.

o único seguro é que no momento da rebelión unha parte importante do exército godo debía estar acantonada en Callaecia, pois só así se explica que Segga, a cabeza da conxura de 587, fora enviado a esta provincia logo de ter sido condenado. Esta interpretación dos acontecementos atopa o seu apoio arqueolóxico na distribución de tesouros na parte sur de Callaecia e na aparición de emisións de moeda con lendas triunfais datadas.

as lendas VICTOR/VICTORIA dos tremisses acuñados por Recaredo son o reverso triunfal da parodia de pompa triumphalis con que Argimundus e a súa camarilla foron presentados ante os cidadáns da regia urbs. Ditas acuñacións con lenda triunfal deben relacionarse con cuestións relativas á propaganda bélica e as necesidades da campaña, e coas celebracións nas cidades onde se emitía a moeda logo do triunfo militar.

indicios que suxestionan que Argimundus quería restaurar o reino suevo:

1/ a provincia fora recentemente conquistada grazas en parte a un enfrontamento entre dúas faccións da nobreza sueva, a unha das que pertencería o rebelde

2/ o clamoroso silencio do Biclarense en torno ao desenvolvemento dos feitos, que contrasta cos detalles que aporta para outros sucesos análogos.

3/ a maneira de ser castigados os rebeldes, cunha cabalgata final a lombos dun asno polas rúas de Toletum, un triunfo burlesco da cerimonia de investidura, certamente máis propia dun triunfo militar que dunha conspiración de palacio, que se resolvían con xuízos sumarísimos e execucións das sentenzas (Segga en Emerita e Uldila en Toletum).

a rebelión de Argimundus marca un fenómeno típico da Callaecia goda: a súa militarización. A súa incorporación ao reino godo foi un proceso longo e gradual, con dificultades e éxitos, que determinou unha importante presenza militar na zona. E isto fixo aparecer unha potente aristocracia suevo-gótica que co tempo se fará co poder en Toletum. Neste sentido, de confirmarse a orixe galaica dos reis de Toletum na segunda metade do x. VII, comprenderíanse mellor os mecanismos que levaroa á aparición dun núcleo de resistencia política e militar á dominación musulmá no norte de Península, na Callaecia.

REFERENCIAS:

BARROSO CABRERA, Rafael - MORÍN DE PABLOS, Jorge & SÁNCHEZ RAMOS, Isabel Mª Gallecia Gothica: de la conspiración del Dux Argimundus a la integración en el Reino visigodo de Toledo. Idanha-a-Vella. Serie Histórica. AUDEMA, Madrid, 2015

GARCÍA MORENO, L.A. Prosopografía del reino visigodo de Toledo Ediciones Universidad Salamanca, 1974

es.wikipedia.org: Argimundo

callaecia: 589

621

Suintila (acastro.es)

morre Sisebuto (quizás envelenado) e sucédeo seu fillo Recaredo II, inda un neno.

o bispo Didier de Auxerre, orixinario de Aquitania, lega á súa igrexa arredor de 140 quilos de ourives litúrxicos.

Heraclio acorda un tributo anual cos avaros a cambio de paz nos Balcáns; a súa intención é liberar esforzo militar para acometer accións militares en Anatolia contra os persas.

Gao Zu delega o control do exército e a administración no leste ao seu segundo fillo Li Shimin, concentrándose el mesmo na reforma da moeda e os impostos.

abril, 16: Recaredo II morre aos 30 días de subir ao trono. A nobreza recupera o seu dereito de elección e elixen a Suintila, quizás un familiar, que dirixira as campañas militares contra Spania.

maio, 28: Li Shimin derrota os exércitos numericamente superiores de Dou Jiande, xeneral da dinastía Sui, no paso de Hulao.

xuño, 4: Wang Shichong, tamén fiel á dinastía Sui e autoproclamado emperador, réndese a Li Shimin en Luoyang, lodo da derrota de Dou Jiande.

os chineses establecen un ente para a factura de porcelana.

agosto, 1: vitoria de Li Shimin en Chang’an; o seu inimigo Dou Jiande é decapitado tres días máis tarde.

conversión ao islam das tribos Banu Khazraj e Banu Aws.

o tesouro da igrexa de Constantinopla é cedido por Serxio I e monetizado para financiar a guerra contra os persas.

619

Isidoro de Hispalis
traianeum.blogspot.com

morren Khadiya e Abú Talib, muller e tío de Muhammad, que intenta predicar en Taif e entre os nómades pero sen éxito. Volve á Meca, onde casa con outra viúva, Sauda. Inmediatamente toma como segunda esposa a Ayesha, filla de Abú Bakr, á que seguirían outras sete mulleres. Estes matrimonios teñen unha finalidade política, para lograr contactos e influencias.

c., Isidoro compón historia gothorum e historia sueborum, a petición de Sisebuto; herda de Xoán de Biclaro a súa adhesión á monarquía goda coma sostén do catolicismo hispano, e a hostilidade cara os inimigos dos godos; e tamén a propensión a medir os logros godos cos bizantinos. Pero onde Xoán é fan do imperio, Isidoro mostra hostilidade. Para Xoán Hispania emula un imperio que logra feitos loables, para Isidoro os godos superan o Imperio coetáneo, desprezado: os bizantinos posúen o único territorio hispano non sometido aos godos; ademais, a súa familia semella ter tido unha longa historia de oposición á presenza bizantina en Hispania. E ademais, el tiña unha opinión máis desfavorable da ortodoxia bizantina que Xoán de Bíclaro.

contrasta romanos e godos: debilidade contra fortaleza, derrotas contra vitorias (o saco de Roma e a conquista de Hispania, a xoia do mundo). Segundo el, moitas nacións existen como regalo ou resultado da oración, os godos só como resultado da súa fortaleza na guerra; o imperio está inmerso nunha gravísima crise: ameazado polos avaros no oeste e os persas no leste. Os romanos recorren a pagar aos avaros para frealos, fuxindo de enfrontamentos abertos, unha vella política romana pero para Isidoro síntomas de debilidade: os romanos, pagando tributo, puxéranse á altura dos insignificantes suevos.

primeiro ataque dos avaros sobre Constantinopla logo dunha batalla en Heracleia, onde o Mármara.

xuño: os persas conquistan Alexandría. Nicetas e o patriarca Xoán V foxen a Chipre. Cosroes II vai instalando postos de control ao longo do Nilo en dirección sur.

os persas desisten de avanzar cara Carthago. Cosroes II quizás pensa que supuña alongar en exceso as liñas de comunicación; algo moi perigoso sen unha flota.

Heraclio comeza a reconstruír a flota imperial con fondos das igrexas.

novembro, 2: un khagan dos turcos occidentais é asasinado nun palacio chinés por rivais orientais coa aprobación do emperador Gaozu Tang.

novembro, 13: II concilio de Hispalis, presidido por Isidoro, que reafirma o credo de Chalcedonia das dúas naturezas de Cristo nun só corpo.

decembro, 23: Bonifacio V, novo bispo de Roma.

Mellitus sucede a Laurentius como arcebispo de Canterbury.

algunhas tribos eslavas rebélanse contra os avaros e fundan os seus propios dominios en Moravia e partes da actual Austria.

os persas derrotan os turcos na súa fronte leste.

os cálculos do calendario chinés comezan a usar os verdadeiros movementos do sol e da lúa.

os chineses comeza a usar grandes orquestras.

embaixada dun xefe búlgaro a Constantinopla que recibe a dignidade de patricius e é bautizado co seu séquito. O líder búlgaro pode ser o khan Organa ou Ohran. Deixa como refén ao seu sobriño Kubrat.

reforma tributaria Tang en China. A imposición non é sobre as propiedades senón sobre as persoas. Son definidos tres tipos de impostos: tsu (pagado en gran), yung (unha especie de tarefa) e Tião (pagado en pano).

618

emperador Tang Gaozu
www.ibiblio.org

abril: Li Yuan instala en Changan unha administración máis severa. Yangdi é asasinado polo xeneral da súa garda persoal, Yuwen Huaiji. O novo emperador é Yang Hao, sobriño de Yangdi, pero en Luoyang é proclamado emperador Yang You, que abdica cando Li Yuan toma a cidade, cedéndolle as insignias imperiais.

os avaros cruzan de novo o Danubio.

Sisebuto prosegue as campañas contra Spania (o que queda) e Heraclio debe pactar novamente para conservar unha porción minúscula de territorio.

ante as dificultades Heraclio sopesa refuxiarse en Carthago, pero Serxio consegue facerlle cambiar de opinión.

os persas asedian Alexandría, defendida por Nicetas, curmán de Heraclio. Pero o porto é bloqueado e os subministracións de gran á capital son cortados.

Máximo Confesor fai progresos na vida monacal, e xa conta cun discípulo, Anastasios, compañeiro polo resto da súa vida.

xuño, 18: Yang Hao carece de poder, así que Li Yuan proclámase emperador de toda China co nome de Tang Gaozu, o primeiro da dinastía Tang.

Tang Gaozu gaña a lealdade dos rivais con mostras de clemencia; dispón doce exércitos rodeando a capital; reorganiza a administración dividindo o imperio en dez grandes rexións, cada unha baixo o mando de inspectores de administración, finanzas e xustiza; crea escolas estatais e establece un sistema de exames estatais, de modo que co tempo a aristocracia tradicional é substituída parcialmente por funcionarios profesionais.

agosto: en Constantinopla supresión da gratuidade do pan para os cidadáns, dentro dun plan de austeridade.

novembro, 8: morre Adeodatus I, que tentara reverter as políticas dos seus predecesores, consistentes en favorecer os monxes por riba dos cregos seculares.

Jonas chega a Bobbio, tres anos despois da morte de Columba. A súa haxiografía basearase en ‘testemuñas de xente que o coñeceu de cerca’. O mosteiro leva camiño de ser un centro de irradiación cultural de primeira categoría, cunha biblioteca cada vez maior. Jonas pronto ten unha posición relevante, como secretario dos abades. Primeiro de Attala, e logo de Bertulfo.

fundación de Kufa.

Tong Yabghu Qaghan, novo khagan dos turcos occidentais, funda o khaganato Khazar; mantén relacións estreitas coa dinastía Tang e casa na familia imperial.

Songtsan Gampo, primeiro emperador de Tibet, logo do envelenamento de seu pai, Namri Songtsen; proponse expandirse alén de Lhasa e o vale do Yarlung.

616

representación de Adaloaldo, con súa nai
Teodelinda
commons.wikipedia.org

Isanavarman, rei de Chen-la, conquista e asimila Fu-nan; a potencia económica da zona pasa a ser Shampa.

Sisebuto conquista Septem, derrota os bizantinos e obrígaos a asinar unha tratado que restrinxe as posesións romanas ao Algarve. Heraclio pon como condición a expulsión dos xudeus de Hispania. Sen embargo, Sisebuto, da a opción de bautizarse no prazo dun ano baixo penas de exilio e confiscación dos seus bens. 90000 convértense e moitos outros refúxianse en Gallia.

Isidoro de Sevilla censura a medida de Sisebuto contra os xudeus porque "vai contra a liberdade duns súbditos".

morre Axilulfo e sucédelle Adaloado (14 anos), baixo a rexencia de Teodelinda e o xeneral Sundrarito.

Yangdi, escarmentado, traslada a capital máis ao sur, o que aumenta a súa impopularidade entre un importante sector da corte. A recente unificación de China non está consolidada: o norte ten a supremacía política e militar, pero o sur ten a superioridade cultural, e considera os ‘Sui’ uns bárbaros.

no norte estalla una revolta dirixida por Li Mi.

Cadfan ap Iago sucede a seu pai Iago ap Beli como rei de Gwynedd.

morre Aethelberht de Kent. Publicara un código legal que establecía un sistema de multas por cada delito cometido; e que substituía o código de honor e vinganza. Aethelberht tiña influencia sobre os seus veciños e a súa ausencia xera unha espiral de violencia.

febreiro: Eadbald sucede a Aethelberht, seu pai, como rei de Kent; é pagán e casa coa súa madrastra, Emma, seguindo o costume pagán; Laurentius de Canterbury fai por bautizalo de novo.

batalla do río Idle: Aethelfrith de Northumbria decide marchar cara o sur cunha pequena forza para apoderarse de algúns territorios de East Anglia, pero Raedwald ten todo o seu exército reunido para invadir Northumbria. Aethelfrith dase conta tarde da superioridade numérica do inimigo pero entra igualmente en combate, sendo derrotado e morto. Raedwald corona a Edwin rei de Northumbria.

os fillos de Aethelfrith corren sorte dispar: Eanfrith (26) foxe onde a familia de súa nai, e Gododdin intérnase en territorio picto. Oswald (12), Oswiu (4) e outros escapan á corte de Eochaid Buide de Dál Riata, onde son bautizados polos monxes de Iona.

morre Saeberht, primeiro rei cristián de Essex, e os seus fillos Sexred, Saeward e Sigeberht sucédeno e reinan xuntos. Volven ao paganismo.

Mellitus, bispo de Londinium, é exilado por Sexred a Gallia.

batalla de Chester, que ocasiona a separación definitiva da poboación britana en Gales e Cumbria.

os xudeus de Xerusalem toman o control da cidade e o templo é reconstruído por Nehemiah ben Hushiel (exilarca de Xerusalem), que establece un alto sacerdocio. Gran parte de Xudea e Galilea constitúen unha provincia autónoma dentro do imperio persa.

Shahin Vahmanzadegan destrúe Sardis, incluída a sinagoga; a súa importancia débese a unha vía que leva desde o interior á costa do Exeo. Shahin atravesa Anatolia, derrotando os bizantinos en numerosas ocasións.

615

Pakal de Palenque
granmisterio.org

morre Columba (as súas discrepancias coa xerarquía romana non diminúen o seu prestixio e influencia).

o poder da aristocracia sobre os reis francos é cada vez maior. Clotario II nomea mordomo a Pipino de Landen, que obtén un decreto do rei polo que o seu cargo se fai hereditario.

os exércitos chineses son derrotados en Corea.

mentres realizaba unha inspección á muralla chinesa, Yangdi resulta bloqueado polos turcos en Yenmin. É rescatado polo xeneral Li Shimin.

para tentar superar a crise, Heraclio prepara unha reorganización total do imperio divide o territorio en temas (termo militar grego) seguindo o modelo empregado para o exarcado de Ravenna, que funciona relativamente ben contra a presión lombarda, e no que todas as decisións as toma un gobernador militar.

concédense terras e granxas ás familias coa condición de formar militarmente ou entregar fillos ao exército; preténdese unha poboación de labregos–soldados. Cos fondos aportados por Serxio, Heraclio constrúe unha flota.

Heraclio obriga a Priscus a profesar nun convento, por temor a que tentara dar un golpe de estado aproveitando o descontento xerado pola crecente inestabilidade.

os eslavos entran en gran número nos Balcáns e aséntanse nos territorios das actuais Bulgaria, Serbia, Macedonia e partes de Grecia; destrúen Justiniana Prima e conquistan Naissus e Serdica.

os avaros atacan e aséntanse en Bosnia, Croacia e Dalmacia.

os eslavos baixo Chatzon atacan en embarcacións lixeiras as costas de Thessalia, o oeste de Anatolia e varias illas gregas. Asedian Thessalonica nun ataque por mar e por terra, acampando coas súas familias diante dos muros da cidade.

Epidaurus (en Dalmacia) é destruída por avaros e eslavos e os refuxiados foxen cara a illa de Laus, onde fundan Dubrovnik (Ragusa). As illas Rab, Krk e Cres constitúense en enormes celeiros para a poboación de terra firme.

Xoán Lemigius, exarca de Ravenna, é asasinado nunha revolta xunto con outros maxistrados.

masacre de Bangor: Aethelfrith, coa conquista de Powys, chega á punta leste de Britannia e masacra 1200 monxes cristiáns no mosteiro de Bangor.

Edwin de Deira refúxiase en East Anglia, e casa con Cwenburga, filla de Cearl de Mercia.

maio, 25: morre Bonifacio IV.

xullo, 29: a raíña Sak K’uk’ é sucedida polo seu fillo Pacal (12 anos) como soberano da cidade maia de Palenque, Mexico. Comeza un programa de construcións na capital que producirá algúns dos maiores fitos arquitectónicos da civilización maia.

setembro: os hashemitas, clan de Muhammad, son sometidos a un severo bloqueo comercial.

outubro, 19: Adeodatus I, elixido bispo de Roma.

Eleutherius, novo exarca de Ravenna, persegue os implicados no asasinato do seu antecesor. Logo de facer unha visita de cortesía ao Adeodatus I en Roma, conquista Neapolis e mata o líder rebelde Xoán de Conza.

Muhammad e os seus seguidores (denomínanse musulmáns) comezan a emigrar ao imperio aksumita, onde fundan unha pequena colonia baixo a protección dos emperador etíope cristián Ashama ibn Abjar.

os persas chegan a Chalcedonia e ameazan Constantinopla.

Sisebuto toma Málaga aos bizantinos.

reconstrución de Cremona, capital dun ducado lombardo.

614

Die Nibelungen (1924)
silentlondon.co.uk

marzo, 31: Spalato, palacio construído por Dioclecio, resulta danado polos avaros, que saquean Salona, nas súas proximidades. A poboación foxe ao palacio, que pode resistir.

Yangdi volve atacar Corea.

Shahrbaraz, ao mando de 26000 homes, conquista Xerusalem logo dun asedio de 20 días. Morren entre 57000 e 66500 persoas e outras 35000 son feitas escravos, entre elas o patriarca Zacharias. Moitas igrexas, incluíndo a do ‘santo sepulcro’ son incendiadas e numerosas reliquias (a ‘vera cruz’, a ‘lanza sagrada’, …) son levadas a Ctesiphonte.

case toda Anatolia está en mans do exército persa, que alcanza a ver Constantinopla desde a ribeira leste do Bósforo. Entre as causas deste avance tan fulminante está o credo monofisita da poboación, ao contrario do credo católico dos emperadores. Os persas son tolerantes con monofisitas e nestorianos.

coas súas prédicas en a Meca, Muhammad logra un círculo de adeptos fieis. Logo duns inicios complicados que o obrigan a refuxiarse no territorio de seu tío Abu Talib xunto coa súa muller, Zayd (fillo adoptivo), Alí (curmán) e Abu Bakr (parente). Ten unha vida precaria pero converte a al-Arqam, dunha das familias máis ricas e influíntes de a Meca, ata o momento un dos seus maiores inimigos.

os persas destrúen o reino árabe ghassanida, vasalo dos bizantinos.

concilio provincial de Egara (Terrasa), onde Eusebio de Tarraco aparece como primeiro asinante: “eusebius (sub)scripsi”

(entre … e 620) durísima carta de Sisebuto a Eusebio na que o reprende pola súa afección aos ludi theatrali, inclinación impropia dun home de igrexa e que lle leva a descoidar os seus deberes (por exemplo, nomeamento dun novo bispo para Barcino). coma consecuencia, o rei ordénalle abandonar a sé en mans do portador da carta antes da celebración da pascua seguinte.

outubro, 10: Clotario II reúne os nobres en asemblea e os cregos en concilio en París.

outubro, 18: Clotario II promulga o edito de París (edictum chlotacharii), unha especie de ‘carta magna’ franca que defende os dereitos dos nobres francos e a igrexa, e regula o nomeamento de condes (recadación de impostos e reunión de continxentes armados, entre outras cuestións) e exclúe os xudeus de todo emprego civil no reino franco.

Arnulfo de Metz e Pipino de Landen xogan un papel fundamental para a consolidación de Clotario II como rei de todos os francos.

a guerra civil deixa graves consecuencias: cerran escolas (excepto as dos mosteiros) polo que na práctica toda a poboación laica é analfabeta, as vías romanas están intransitables, as conducións de auga derruídas, e a falta de auga e alimentos favorece as enfermidades e o comercio de longa distancia tende a diminuír.

as guerras atopan eco na tradición popular coa escritura dunha lenda moito máis tarde: a canción dos Nibelungos (a historia de Sigfrido, (alias Sixeberto I) que se namora de Crimilda, (alias Fredegunda) irmá de Gunther (alias Gontrán), rei dos burgundios. Gunther infórmalle de que só lle concederá a man de súa irmá se lle axuda a conquistar a Brunilda (alias Brunequilda), que é unha valquiria e raíña virxe de Islandia. Sigfrido axuda a Gunther e derrota tres veces a Brunilda, casa con Crimilda, pero debe inda someter a Brunilda, pois, inda que casou con Gunther, négase a "cumprir co deber de cónxuxe". Finalmente consígueo cun artificio máxico. Pouco despois estala unha contenda entre Crimilda e Brunilda. Hagen, vasalo de Brunilda, logra matar a Sigfrido, e Crimilda, para vingar a súa morte, acepta casar co rei dos hunos Etzel (alias Atila). Logo logra atraer a Gunther e os seus guerreiros ao país de Etzel, onde son atacados polos hunos co apoio de Dietrich (alias Teodorico).

batalla de Bampton: Cynegils de Wessex e o seu fillo Cwichelm derrotan os britanos en Dumnonia, que usan a vía romana desde Exeter a Dorchester en dirección leste e son interceptados polos saxón do oeste que avanzan cara o sur.

outubro, 24: a ‘santa lanza’ chega a Constantinopla, devolta polos persas.

epidemia de peste en Syria.

613

Bobbio visto desde o banco dereito do Trebbia
bangortobobbio.blogspot.com

xaneiro, 22: Constantino (8 meses) é asociado ao trono por Heraclio, seu pai, e pouco despois é prometido a súa curmá Gregoria, filla de Nicetas. Son xestos que queren representar a consolidación dunha nova dinastía no trono imperial.

Heraclio noméase comandante supremo do exército bizantino xunto con seu irmán Theodoro (curopalates) para consolidar o mando do exército.

Shahrbaraz toma Damasco e Emesa.

Aethelfrith, rei de Northumbria, invade Gwynedd (NO de Gales) para quebrar o poder de Edwin de Deira. Unha forza combinada de britanos (guerreiros de Gwynedd, Powys, Pengwern e Dumnonian) son derrotados nas proximidades de Chester. Edwin refúxiase en East Anglia, na corte de Raedwald.

Heraclio casa con Martina, sobriña súa. O casamento ten que ser autorizado pola xerarquía eclesiástica, ao estar dentro dos ‘graos prohibidos de consanguinidade’.

primavera: batalla de Antioquía: Heraclio mobiliza unha forza expedicionaria ata a cidade pero é completamente derrotado polos persas. Shahin Vahmanzadegan penetra inda máis no centro e oeste de Anatolia.

segundo Isidoro, Sisebuto encomenda unha campaña militar contra os astures ao seu xeneral Requila, que os somete.

xullo, 24: Axilulfo asina unha disposición autorizando a fundación de Bobbio por Columba en territorio lombardo.

morre Theuderico II de disentería en Metz mentres prepara unha campaña contra Clotario II, e deixa catro fillos menores de idade. Brunequilda pretende ser rexente do maior, Sixeberto II, ilexítimo (10 anos).

primavera/ verán: Clotario II, aconsellado por Pipino de Landen e Arnulfo de Metz ataca os territorios de Brunequilda, reina de Austrasia e Burgundia. O exército de Austrasia, baixo o mordomo Warnachar II, decide pasarse ao lado de Clotario II antes de plantar batalla en Andernach.

Clotario II avanza, apresa a Brunequilda e os catro fillos de Theuderico II. Warnachar II é confirmado no seu cargo de mordomo.

outono: os fillos de Theuderico corren destinos distintos: Sixeberto II e Corbus son asasinados; Meroveo sálvase por ser afillado de Clotario e é enviado a Neustria en segredo; e Childeberto escapa sen que se saiba quen é. Clotario II acusa a Brunequilda (70 anos) de ter asasinado ata dez reis francos. Ordena atala a un cabalo e deixa que morra arrastrada polo animal.

Clotario II, rei de todos os francos.

Brunequilda é vítima dunha masiva damnatio memoriae dirixida contra ela por Clotario II. Luxeuil é un dos epicentros desta damnatio, xa que Theuderico II expulsara de alí a Columba e logo este negárase a bendicir os seus bastardos cando llo pide Brunequilda. Ademais, Clotario apoia deliberadamente o mosteiro.

Muhammad comeza a súa prédica pública en a Meca.

Yangdi cruza o río Liao e asedia Manchuria. Durante a campaña, Yang Xuangan, oficial da dinastía Sui, rebélase cerca de Luoyang; temendo ser atrapado entres dúas frontes, Yangdi retira o seu exército.

os eslavos conquistan Novae, importante posesión bizantina nos Balcáns.

612

Sisebuto

febreiro, 19 (entre ... e marzo, 15): morre Gundemaro, sucedido por Sisebuto, unha persoa con certo interese pola cultura (escribe Vida de san Desiderio e Astronomico: sesenta hexámetros dedicados á influencia dos astros sobre as persoas).

Harsa, rei de Thaneshwar, unifica varios reinos do N de India, formando un estado poderoso no que florecen a cultura e a tolerancia relixiosa; atribúenselle tres obras de teatro en sánscrito.

Theuderico II, logo de asegurarse a neutralidade de Clotario II coa promesa de cederlle o ducado de Dentelin, reúne un exército en Langres e avanza cara Toul contra seu irmán Teodeberto II de Austrasia.

primavera: Priscus recupera Cesarea de Capadocia dos persas.

xuño: Teodeberto II é derrotado na batalla de Toul e refúxiase, primeiro en Metz e logo en Colonia, ata onde é perseguido por Theuderico. Teodeberto consegue reunir un novo exército composto por alamanos, turinxios e saxóns.

xullo: nova derrota de Teodeberto II na batalla de Zulpich; ten que fuxir alén do Rhenus mentres Theuderico II entra en Colonia.

Teodeberto II é apresado polo chambelán Berthairo, trasladado a Colonia e desprovisto dos símbolos reais, sendo encerrado nun convento en Chalón por Brunequilda, onde morre pouco despois de xeito violento. Meroveo, fillo de Teodeberto II, inda un bebé, é esmagado contra unha pedra. Theuderico II, rei de Austrasia e Burgundia.

agosto, 13: Eudocia, emperatriz, morre de epilepsia. Deixa dous nenos e é soterrada nos ‘Santos Apóstolos’.

outubro, 19: inicio do reino de Muwaan Mat, en Palenque; sucede a Aien Yohl Mat (morto agosto, 6).

outono: a doutrina celta de Columba difería da romana nalgúns aspectos: unha asemblea de bispos condénao e decide cruzar os Alpes, chamado por Axilulfo. Gallus, enfermo, non pode seguilo e permanece nos Alpes, onde constrúe unha cela e un hospicio en Steinachtal, futuro mosteiro de St. Gall.

a publicación do ‘manifesto do corán’ provoca unha controversia teolóxica entre monofisitas, nestorianos e ortodoxos, o que contribúe ao éxito do islam.

decembro, 5: Priscus é relevado por Philippicus.

peste en Alexandría.

Leudegasius, bispo de Mogontiacum.

avaros e eslavos reinician as súas incursións nos Balcáns. Os bizantinos, acosados moi seriamente no leste polos persas, son totalmente incapaces de detelos.

Yangdi invade Goguryeo cos chamados ’24 exércitos’ pero na batalla de Salsu unha forza chinesa de 305.000 homes é derrotada polo xeneral Eulji Mundeok onde o río Yalu. Só sobreviven 2700 homes. 

Arnulfo, conselleiro de Teodeberto II, bispo de Metz.

viii. sobre a dominación visigótica

060. Primeiras consecuencias. Nos comezos da dominación visigótica, a civilización e a cultura do pobo español experimentaron un notable retroceso, e os costumes e as institucións un cambio verdadeiramente radical.

Isidoro

061. Influencia da cultura romana. A medida que se acentuou a paz, os visigodos, pouco a pouco, comezaron a despoxarse da súa rudeza e a aceptar as crenzas relixiosas, o idioma e o dereito dos romanos e a sentir afección polas letras.

062. A agricultura e a industria. O florecer agrícola que tivo España durante a dominación romana, xamais se viu en tempo dos godos, e outro tanto sucedeu coa industria e o comercio, por máis que se traballaban os metais e o cristal e tecíanse liño e lá.

063. As artes. Entre as belas artes, a única á que se dedicaron os godos con afección foi a arquitectura. A música foi cultivada polo clero, como elemento importante das cerimonias relixiosas.

064. Abolición das castas. Os visigodos aboliron a odiosa lei de castas, que sempre foi permanente entre os romanos. A importancia do home a cifraban só no valor persoal, porque todos eran soldados.

065. Abolición da escravitude. Outra das grandes melloras que estableceron os visigodos foi a abolición da escravitude.

066. Dignificación da muller. Os godos dignificaron a muller en grande medida, considerándoa no que se merece pola súa debilidade e como esposa e nai.

Xoán Bautista de Baños, construída por Recesvinto

067. Outros acertos dos visigodos. Os visigodos desterraron a corrupción dos romanos; acabaron co paganismo e aceptaron boa parte da súa administración e as súas boas leis; estableceron a igualdade de todos os homes ante a lei, e quixeron que os xuíces fosen responsables da xustiza que administraban.

068. La instrución. Cando Sisebuto subiu ao trono, empezouse a prestar algunha atención á cultura do pobo; a Igrexa creou escolas e seminarios, e a ilustración do clero chegou a ser moi superior á do resto de Europa; a Igrexa era a única depositaria do saber.

069. San Isidoro. Entre os españois ilustres daquela época, sobresae San Isidoro, arcebispo de Sevilla, que foi admiración do mundo pola súa virtude e sabedoría.

070. Que debe España aos visigodos. Os visigodos legaron a España estas tres bases nas que se fundamentou a nova sociedade española: o Catolicismo, a Nacionalidade, e a Monarquía.

a "súa" historia de España